Yaşlılık ve Huzurevi

Ana Sayfa > Evde Bakım Hizmetleri

Yaşlılık ve Huzurevi

Yaşlılık dönemi üretilenler ve birikimler açısından en verimli dönemdir. Ancak yaşlılar kurumlarda gereksinimleri karşılanırken bağımsızlıklarını ve kendi yaşamları üzerindeki denetimlerini yitirmektedirler. Özellikle 60 yaş öncesinde yaşlılığa psikolojik olarak yalnızlık ve çevreye uyumda güç- lük gibi sorunlar görülmektedir. Yaşlılıkta fiziksel ve ruhsal gerilemeye bağlı olarak yaşam gücü ve isteği giderek azalmakta ve uyumlarda da azalma olmaktadır. Yaşlının fiziksel gücünü, işini kaybetmesi ve rol değişimi gibi durumlar yaşlıları karamsarlığa itmektedir.  Ankara’da yapılan araştırmada; 1300 yaşlı kişi ile görüşülmüş yaşlıların neredeyse tamamına yakınının  huzurevinde kalmayı istemedikleri belirlenmiştir. Huzurevinde kalmayı istememe nedenleri incelendiğinde; yaşlıların yarısı  ailesiyle kalmaktan mutlu olduğu, %21.0’i çocukları izin vermeyeceği, % 9.9’u yalnız yaşamaktan hoşlandığı, %2.2’si huzurevi ortamından rahatsız olduğu için, % 1.8’i ise toplum baskısı nedeniyle huzurevinde kalmak istememektedir. Yapılan benzer araştırmaların sonuçları da yaşlıların huzurevinde kalmak istemediklerini göstermektedir. Yaşlıların huzurevlerinde kendilerini soyutlanmış hissettikleri, yalnızlık ve tüketilmişlik duygularına kapıldıkları ve ruhsal sorunlarının arttığı, kurumsal bakımdan yeme, içme, yatma ve temizlik gibi konularda memnun oldukları halde yine de kendi evlerinde kalmayı tercih ettikleri bu çalışmaların bulguları arasındadır. Araştırma bulgularından da görüldüğü gibi yaşlılar kurum bakımından çok ev ortamında aileleri ile birlikte yaşamak istemektedirler.  Kuruma giden yaşlının, kendini kabul etme ve kendine saygı duymayı belirleyen çevreyi tanıma ve denetleyebilme olanakları kaybolmakta, yaşlı birey soyutlanma, yadsınmışlık, kendini değersiz hissetme gibi duygulara kapılabilmektedir. Ruh sağlığı açısından bir risk grubunu oluşturan yaşlılar, huzurevinde daha yoğun sorunlarla karşı karşıya gelmektedirler. Kurumda yaşayan yaşlı izole olmaya ve toplumdan geri çekilmeye başlamaktadır. Bir çalışmada, evde ve kurumda yaşayan yaşlıların yarısından fazlasının günlük yaşam aktivitelerinde bağımsız olduğu, her iki grupta da bireylerin yalnızlık yaşadığı ve kurumda yaşayan bireylerin yalnızlık düzeyinin evde yaşayan yaşlılardan daha yüksek olduğu saptanmıştır. Evde bakımın da bazı olumsuz yönleri vardır. Kişi özel yaşamına müdahale ediliyormuş duygusuna kapılabilir. Aile üzerinde artan duygusal, fiziksel ve ekonomik baskı oluşabilir. Evde sağlık bakımı verilmesi durumunda birey kendisini gerçekten hasta hissedebilir. Birey hastalığın ağırlığına ve gereksinim duyduğu evde bakım hizmetlerine bağlı olarak çevresini çok sayıda insan, alet ve malzeme ile sarılmış hissedebilir. Bu nedenlerden dolayı bireyler huzurevini tercih edebilmektedir. Gelişmekte olan ülkelerde olduğu gibi ülkemizde de yaşlılar genellikle ailelerinin yanında yaşamlarını sürdürmektedir.  Yaşlılıkla ilgili geniş kapsamlı araştırmalar yapan ülkelere göre; çok sayıda yaşlının kurumsal hizmetleri tercih etme nedeni, güçsüzlük ve/veya muhtaçlık olmayıp yaşadıkları ortamlarda yaşamlarını sürdürebilecekleri destek hizmetlerin yetersiz ya da bulunmayışıdır. Kurumsal hizmetlerde yaşlıların kendilerini evlerinde hissedebilecekleri mutlu ve huzurlu mekânların oluşturulmasına öncelik verilmesi görüşü ilke olarak benimsenmelidir. Diğer çalışmada huzurevinde yaşayan yaşlılar evde yaşayanlara göre daha düzenli beslenmektedir. Kurumlarda üç ana öğünün zamanında ve eksiksiz olarak hazırlanıp sunulması nedeni ile burada yaşayanların öğün sayılarının daha düzenli olduğu düşünülmektedir. İlerleyen yaşla birlikte hastalıkların sıklığında da bir artış görülmektedir. Yaşlıların bir kısmı diyetini tam olarak uygulamamaktadır. Huzurevinde kalanlar diyetini daha düzenli olarak uygulamaktadır. Bu kurumlarda görevli diyetisyenlerin olmasının ve yemeklerin yaşlıların gereksinimlerine göre hazırlanmasının bu sonuçta etkili olduğu düşünülmektedir. Özetle, modern toplumun yarattığı farklılaşma süreci içinde ortaya çıkan huzurevleri, ailenin çekirdek aileye dönüşmesi ve ayrıca yaşlı bakımının profesyonel hizmet gerektirmesi, ailenin çalışma hayatı sebebiyle bu hizmeti verememesi sonucunda ortaya çıkmıştır. Bunun yanında kendi sorumluluğunu taşıması beklenen modern yaşlı, kimseye yük olmak istememesinden dolayı modern bir kurumdan yardım talep edecek ve bu ihtiyaç da huzurevi organizasyonlarında profesyoneller tarafından karşılanacaktır.